از فاز سخت کرونا در تهران تا علت کاهش فوت مبتلایان

به گزارش مجله عکسها، شمار مبتلایان به کووید-19 در دنیا از مرز 4 میلیون و 600 هزار نفر گذشته و هنوز دنیا برای این ویروس هیچ دارو و درمان قطعی پیدا نکرده است. در کشور ما نیز تا به امروز 118 هزار و 392 نفر به بیماری کووید-19 مبتلا شده اند و متاسفانه از این تعداد6 هزار و 937 نفر نیز جان باخته اند. هرچند که فرایند کلی بروز و شیوع کرونا در کشور کنترل شده و نزولی است، اما همچنان شاهد بروز پیک شدید و شرایط اضطراری در بعضی استان ها مانند خوزستان هستیم. حال باید پرسید چرا کرونا در بعضی کشور ها از جمله کشور ما نزولی شده و حتی فرایند مراجعه به بیمارستان ها کاهش یافته است، در عین حال آیا همچنان احتمال مجدد خطر بروز پیک شدید این بیماری وجود دارد یا باید کرونا را تمام شده فرض کنیم؟

از فاز سخت کرونا در تهران تا علت کاهش فوت مبتلایان

دکتر علی جعفریان-رییس سابق دانشگاه علوم پزشکی تهران در تبادل نظر با ایسنا، با بیان اینکه اوج درگیری ما با کرونا از نظر میزان مراجعات در اسفند ماه سال 1398، بود، گفت: اولین موردی که در ایران مثبت گزارش شده، در روز آخر بهمن ماه بود. باید توجه کرد که در تاریخ 10 دی ماه 1398 چین شناسایی ویروس کرونا را اعلام نموده بود. سپس سازمان جهانی بهداشت نیز در تاریخ حدود 10 بهمن ماه گفت که ما با شرایط اورژانس بهداشت عمومی در سطح بین المللی درباره این بیماری روبرو هستیم که از نظر بین المللی قابل توجه و نگران نماینده است. این شرایط یک گام قبل از اعلام شرایط پاندمیک محسوب می گردد. در کشور ما نیز اولین گزارش قطعی از کرونا، ابتدای اسفند ماه بود که نشان می دهد ما هم مانند بسیاری از کشور های دیگر، در شناسایی موضوع تاخیر داشته ایم که البته بلافاصله بعد از شناسایی اعلام شد که تست دو نفری که فوت شده بودند، مثبت بوده است.

فاز سخت کرونا در تهران

وی اضافه کرد: بنابراین ما از ابتدای اسفند دچار یک موج بسیار گسترده در زمینه بیماری کووید-19 شدیم که از قم آغاز شد و سپس تهران و گیلان درگیر شدند وهمزمان سایر استان ها نیز درگیر بیماری شدند. در تهران در طول اسفند ماه یک فاز بسیار بسیار سخت را گذراندیم. به طوری که تعداد بستری بسیار بالا رفت و تعدد زیادی از بیمارستان های ما از بیماران کرونایی لبریز شدند.

تعطیلی مدارس و دانشگاه ها؛ تصمیم موثر برای مدیریت کرونا

نوروز؛ فرصتی که شاید می شد بهتر از آن برای کنترل کرونا استفاده کرد

جعفریان ادامه داد: همچنین در یک مقطعی در بعضی شهر ها از جمله قم و رشت، حتی دچار کمبود تخت آی سی یو شدیم. در عین حال مدارس و دانشگاه ها به موقع تعطیل شدند و تصمیمی که در این زمینه گرفته شد، بسیار موثر بود. به ویژه در زمینه دانشگاه ها؛ چراکه باز بودن دانشگاه ها به معنای رفت وآمد بین شهرهاست. زیرا دانشجویان در سراسر کشور در دانشگاه های شهر های مختلف درس می خوانند و به طور مرتب نقل و انتقال دارند. تذکرات مختلفی داده شد که مردم مراقبت نمایند. همچنین شناسایی شد که ما با چه ویروسی سروکار داریم. باید توجه کرد که کرونا، ویروسی است که به وسیله قطرات تنفسی منتقل می گردد و بر همین اساس بود که در هفته آخر اسفند ماه کشور تقریبا در حالت تعطیل درآمد و ایام نوروز آغاز شد که فرصت خوبی بود و شاید بهتر از این هم می توانستیم از تعطیلات نوروز استفاده کنیم. اگر ما قبل از تعطیلات نوروز سفر ها را محدود نموده و رفت وآمد شهر ها را می بستیم، شاید پیک مان مقداری کنترل شده تر می بود.

بیشترین تعداد شناسایی و مرگ ناشی از کرونا در کشور در چه روز هایی بوده است؟

رییس سابق دانشگاه علوم پزشکی تهران همچنین گفت: در هر حال وقتی وارد تعطیلات نوروز شدیم، اگر به منحنی های ایران در زمینه شیوع کرونا در کشور نگاه کنیم، می بینیم که در دو سه روز ابتدایی نوروز هنوز شرایط خوبی نداشتیم و در هفته اول نوروز حتی تعداد موارد شناسایی مان افزایش یافت. به طوری که در تاریخ 20 مارچ (یکم فروردین ماه)، 1237 مورد جدید شناسایی نموده بودیم که در آخر این نوروز حتی به 3000 مورد نیز رسید. البته افزایش تعداد شناسایی ناشی از این بود که تعداد کیت هایی که در اختیار داشتیم و میزان تست هایمان افزایش یافت. در عین حال منحنی مرگ ومیر ناشی از کرونا در کشور از اواخر اسفند ماه آغاز به افزایش کرد و در طول ایام نوروز ادامه یافت. به طوری که بالاترین رقم مرگ و میری که به دلیل کووید-19 در ایران ثبت شده است، 158 نفر در روز چهارم آپریل یا 16 فروردین بوده است.

آغاز شیب نزولی کرونا

جعفریان با بیان اینکه در روز های نهم و دهم فروردین ماه نسبت به محدود کردن مسافرت ها اقدام شد، گفت: اگر این اقدام انجام نمی شد، همچنان پیک بیماری در کشور به سمت بالا می رفت، اما با این اقدام پیک کرونا در کشور تا حدودی محدود شد. نوروز یک فرصت خدادادی برای کشورمان بود. بر همین اساس از اواخر تعطیلات و تقریبا از تاریخ بیستم فروردین ماه شیب نزولی کرونا در کشور آغاز شد و این شیب نزولی همچنان از نظر تعدا مرگ ادامه دارد. به طوری که در هفته گذشته دو سه روز بود که زیر 50 مرگ ناشی از کرونا در یک روز داشتیم.

پیک خوزستان و فرایند افزایشی شناسایی کرونایی های جدید

وی ادامه داد: این درحالیست که هنوز تعداد شناسایی بیماران جدید بالاست. البته شناسایی موارد جدید کاهشی شده بود، اما با پیکی که در خوزستان رخ داد، دوباره فرایند شناسایی موارد جدید مجددا شده و شاهد بالا رفتن تعداد موارد جدید هستیم که البته گفته می گردد این موضوع مربوط به پیک خوزستان است که مختص دهم اردیبهشت به بعد است که شیب صعودی در این زمینه آغاز شد.

چرا باوجود بازگشایی ها، کرونا پیک شدیدی در کشور نزد؟

وی اظهار کرد: بنابراین ما در زمینه کرونا، متناسب با اقداماتی که انجام دادیم، نتیجه می گیریم. در هر کجا که کنترل ها را اعمال کردیم و به موقع عمل کردیم، نتیجه خوب گرفته ایم. هر کجا که این اقدامات را به موقع انجام ندادیم، نتیجه خوبی هم نگرفته ایم و از این پس هم همین فرایند تکرار خواهد شد. به عنوان مثال در فرهنگ ما دست دادن و روبوسی کردن، رایج بوده است. حال ما در پی شیوع کرونا این کار را ترک نموده ایم. به نظر من و با توجه به اینکه هنوز واکسن، دارو و درمان قطعی برای درمان کرونا نداریم و علی رغم اینکه محدودیت هایمان هم کاهش یافته، تقریبا همه جا را بازگشایی کردیم و شهر فعال است، علت اینکه بیماری پیک شدیدی نمی زند، این است که اقداماتی مانند دست دادن، روبوسی و تماس نزدیک را که در فرهنگ مان رایج بوده است، کنار گذاشتیم. در عین حال یک نکته مهم هم رعایت بهداشت دست و شست وشوی آن است.

چه کنیم تا کرونا از کنترل خارج نگردد؟

جعفریان با بیان اینکه از ابتدای شناخت ویروس کرونا، سازمان جهانی بهداشت گفت که شست وشوی مداوم دست ها یکی از مهم ترین روش های پیشگیری است، گفت: ممکن بود هموطنان مان در طول 24 ساعت سه یا چهار بار بیشتر دست هایشان را نشویند، اما در حال حاضر مرتب مراقبت می نمایند؛ بنابراین تا زمانیکه ما این اقدامات را ادامه دهیم، می توانیم انتظار داشته باشیم که به میزان محدود با بیماری روبرو باشیم و فرایند بیماری در کشور به گنه ای باشد که از کنترل خارج نگردد.

کرونا از بین می رود؟

وی تاکید نمود: کرونا از بین نرفته و از بین نخواهد رفت. کرونا مانند آنفلوآنزا و سرماخوردگی با ما خواهد بود. منتها ویروسی مانند سرماخوردگی مسئله ای برای افراد ایجاد نمی نماید و بعد از چند روز بهبود می یابد، درحالیکه ویروسی مانند آنفلوآنزا خطر مرگ و میر دارد و ویروسی مانند کرونا شاید 10 برابر آنفلوآنزا خطر مرگ داشته باشد و البته میزان آلوده نمایندگی کرونا هم بسیار بالاست؛ بنابراین اگر می خواهیم بدانیم، چه اتفاقی می افتد، پاسخ مان بستگی به اقداماتی دارد که انجام می دهیم. به طوری که اگر ملاحظات بهداشتی را رعایت کنیم، بهداشت دست را رعایت کنیم، تماس فیزیکی را به حداقل برسانیم، فاصله گذاری فیزیکی را تا حد ممکن حفظ کنیم، بیماران و افرادی که از بیماران مراقبت می نمایند، از ماسک استفاده نمایند، در مکان هایی مانند وسایل حمل و نقل عمومی که نمی توانیم فاصله گذاری فیزیکی را رعایت کنیم، از ماسک استفاده کنیم و... و حداقل در طول یکی دو سال آینده این موارد را رعایت کنیم تا به نقطه ای برسیم که تغییری در واکسیناسیون یا درمان کرونا اتفاق بیفتد، می توانیم شرایط را مدیریت و کنترل کنیم.

فعلا هیچ درمان قطعی برای کرونا وجود ندارد

جعفریان اضافه کرد: باید توجه کرد که فعلا هیچ دارویی برای کرونا نداریم که به طور قطعی موثر باشد. آنفلوآنزا دارو دارد و دارویش تا درصد زیادی پیروز است،، اما کرونا اینطور نیست و همه دارو هایی که برای کرونا استفاده می گردد، ممکن است تا حدودی تاثیر داشته باشند که تاثیرات هیچ یک ثابت شده و قطعی نیست. مکانیزم و فرایند فراوری واکسن هم به گونه ای است که یکی دو سال طول می کشد. در عین حال اگر واکسن هم در کشور دیگری فراوری گردد، اینکه چه زمانی در اختیار کشور ما قرار بگیرد، یک پروژه دیگر است. ما یا باید خودمان به صورت انبوه واکسن فراوری کنیم و یا کشور دیگری آن را فراوری کند. واکسن کرونا در هر کشوری که فراوری گردد، طبیعتا آن کشور ابتدا مردم خودش را پوشش می دهد؛ بنابراین ما باید با کرونا کنار بیاییم. به این معنا که مراقبت کنیم که افراد مسن، افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای، افراد پرخطر مبتلا نشوند و بقیه هم اگر مبتلا می شوند، به گونه ای مدیریت شده مبتلا شوند که سیستم درمانی کشور قادر به پاسخگویی باشد.

چرا مرگ و میر کرونایی ها در کشور کاهش یافته است؟

وی درباره چرایی کاهش مرگ و میر ناشی از کرونا در کشور، اظهار کرد: بیمارانی که بدحال می شوند احتیاج به مراقبت در آی سی یو دارند. ما در یک مقطعی در بسیاری از شهرها، به نسبت بیماران کرونایی، امکانات آی سی یو نداشتیم. وقتی بیمارستان سرریز می گردد و بیمارستان پر می گردد، دیگر نمی تواند به مردم ارائه خدمت دهد و در نتیجه فرایند مرگ هم افزایش می یابد. این درحالیست که در حال حاضر بار مراجعه به بیمارستان ها کاهش یافته است. به عنوان مثال در بیمارستان امام خمینی (ره) در هفته دوم اسفند ماه که آی سی یو های محدودی داشتیم، بیمارانی را داشتیم که در بخش بستری بودند، اما احتیاج به آی سی یو داشتند. در آن موقع طبیعتا میزان مرگ و میر بالاتر رفت و مسئولان بیمارستان به محض مشاهده این شرایط، اعمال الکتیو جراحی را متوقف کردند و فعالیت های بیمارستان به موارد اورژانس محدود شد و 100 تخت آی سی یو و بقیه ظرفیت و امکانات بیمارستان را به کرونا اختصاص دادیم. از آن موقع میزان مرگ و میر مان کاهش یافت. زیرا بیماری که احتیاجمند آی سی یو بود، در این بخش بستری می شد. البته تجربه کادر درمان هم در کاهش مر گ. و میر بی تاثیر نبوده است و پزشکان متخصص بیهوشی و مراقبت های ویژه ما اطلاعات شان خیلی بهتر از دو ماه قبل است.

جعفریان ادامه داد: البته باید توجه کرد که بیماران کرونایی که در آی سی یو هم بستری می شوند، درصدی از مرگ و میر را دارند. در همه جای جهان بیماران کرونایی که در آی سی یو بستری می شوند، 50 درصد مرگ و میر دارند. منتها ما توانستیم بیماران بدحال را به آی سی یو منتقل کنیم. البته اظهاراتی هم مبنی بر ضعیف شدن ویروس هم مطرح شده است و این موضوع را در کاهش مرگ و میر دخیل دانسته اند،، اما این اظهارات هنوز اثبات نشده است که آیا ویروس به سمت ضعیف شدن تغییر ژنتیکی می نماید یا خیر.

آینده بشر با کرونا

وی با اشاره به احتمال همزمانی پیک کرونا و آنفلوآنزا در پاییز سال جاری، اظهار کرد: باید توجه کرد که در زمینه کرونا با چیزی روبرو شدیم که در 100 سال اخیر در ایران بی سابقه است. در جهان هم به عنوان یک بحران ناشی از سلامت بعد از جنگ جهانی دوم تلقی می گردد. به طوری که دبیرکل سازمان ملل هم گفت که بعد از جنگ جهانی دوم، تا به امروز در جهان چنین بحرانی نداشتیم. کرونا چند نکته دارد؛ اول اینکه بیماری به سرعت منتشر می گردد. دوم اینکه میزان کشندگی نسبتا بالایی دارد و سوم اینکه هیچ درمان قطعی برای آن نداریم. در کنار این در نظر بگیرید که این بیماری به رفتار ما هم وابستگی زیادی دارد. نتیجه هم این شده که در کشور ما که یک کشور اسلامی است بعد از 1400 سال مساجد که محور تجمع افراد بوده، بسته شده است. این نشان می دهد که ما با مساله ای جدی و جدید روبرویم که سابقه نداشته است و هنوز هم زود است برای اینکه بفهمیم آینده ما با این ویروس به چه صورت است.

2 روش کنترل کرونا و آنفلوآنزا در پاییز

رییس سابق دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: در عین حال باید توجه کرد که در ویروسی مانند آنفلوآنزا هم که واکسن داریم بنا بر دلایل قیمت و میزان فراوری آن باز هم مصرف آن محدودیت هایی دارد و توصیه می گردد که افراد در معرض خطر آن را تزریق نمایند. در عین حال واکسن آنفلوآنزا هم به صورت 100 درصد از فرد محافظت نمی نماید. در عین حال آنفلوآنزا سرجایش هست و کرونا هم که فعلا وجود دارد، بنابراین اگر ملاحظات کافی و لازم را در پاییز نداشته باشیم، دچار مشکل می شویم. به هر اندازه که مردم عقب نشینی نمایند، در ریسک بالاتری قرار می گیریم و به هر اندازه که کرونا را جدی بگیرند و موارد بهداشتی را رعایت نمایند، ما در ریسک کمتری قرار می گیریم؛ بنابراین یک روش این است که مانند کشور کره جنوبی هرکسی را که علامت دار شد، تست کنیم و به محض یافتن یک مورد مثبت افراد در تماس با او را هم تست کنیم و تمام موارد مثبت را برای مدت دو هفته قرنطینه کنیم. این یک روش است که بسیار هم پیروز بوده است. به طوری که از نظر تعداد مبتلا کره جنوبی بعد از چین دومین کشور بود، اما در حال حاضر به شدت کاهشی بوده و شرایط پایدارتری نسبت به سایر کشور ها پیدا نموده است و کل مواردی که شناسایی نموده، 10 هزار نفر است. البته این روش بسیار پر هزینه بوده و در عین حال افراد مثبت هم باید از سایر افراد جامعه جدا شوند.

جعفریان ادامه داد: یک راه دیگر هم این است که اعلام کنیم تا حدی که سیستم درمانی می تواند پوشش دهد، بیماری را کنترل کنیم. این اقدامی است که به عبارتی اکنون آن را انجام می دهیم. به این معنا که به گونه ای بیماری را کنترل کنیم که تعداد بیماران از ظرفیت سیستم درمانی مان بالاتر نرود. یعنی به صورتی حرکت کنیم که از سقف سیستم بهداشتی و درمانی بالا نزند و مردم دچار کمبود تخت بستری و آی سی یو نشوند؛ بنابراین در پاییز که احتمالا با توجه به اینکه سرماخوردگی ها افزایش یافته و ممکن است ترشحات تنفسی آلودگی بیشتری ایجاد نمایند، باید منتظر یک پیک جدید آنفلوآنزا و کرونا باشیم، اما پیک جدید حتما باید کنترل شده باشد. در غیر این صورت ممکن است حوادثی که در رشت و قم رخ داد، تکرار گردد.

نادیده دریافت شواهد علمی حتی نخست وزیر انگلیس را هم به آی سی یو کشاند

رییس سابق دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه در داستان کرونا چند اتفاق خوب هم افتاده است، همچنین گفت: یکی این است که جهان مجبور شد بر اساس شواهد علمی عمل کند. متوجه شدیم که نمی توان با روش های غیر علمی و بی پایه و اساس با کرونا برخورد کرد. دیدیم که هم در کشور ما و هم در بسیاری از کشور های جهان این اقدام را انجام دادند و چه اتفاقاتی افتاد. آقای بوریس جانسون-نخست وزیر انگلیس بعد از کرونا گفت که من با همه دست می دهم، این کار را کرد، به کرونا مبتلا شد و حتی تا آی سی یو هم رفت؛ بنابراین افرادی که نپذیرفتند که در این شرایط شواهد علمی لازم الاجراست، دچار مشکل شدند؛ بنابراین بسیار مهم است و ما باید یاد بگیریم که بر اساس شواهد علمی رفتار کنیم. در عین حال باید توجه کرد که شواهد علمی هم هیچ گاه 100 درصد نیستند و ابطال پذیرند. علوم تجربی ماهیتا ابطال پذیرند؛ بنابراین باید بر اساس بهترین شواهد علمی موجود عمل کنیم که این موضوع در کرونا خیلی خودش را نشان داد و همه کسانی که در مقابل تعطیلی ها مقاومت می کردند، مجبور شدند تعطیل نمایند. این اتفاق نه تن ها در ایران، بلکه در همه جای جهان رخ داد.

جعفریان در انتها صحبت هایش گفت: نکته دیگر این است که در این شرایط شایعه به شدت در فضای عمومی و رسانه های اجتماعی ایجاد می گردد. یعنی اطلاعات غلطی که گاهی اوقات از بیماری بدتر می شوند. دبیر کل سازمان جهانی بهداشت گفت که با چهار برنامه و با شبکه هایی مانند گوگل، فیس بوک، توییتر و... هماهنگی نمایند تا اجازه ندهند که اطلاعات غلط درباره کرونا نشر داده گردد و این شبکه ها به اطلاعاتی که از سوی آن ها منتشر می گردد، ورود نمایند. در شرایط شیوع کرونا چه درباره بیماری، چه درباره تظاهرات آن و چه درباره درمان هایش اطلاعات عجیب و غریبی ارائه می شد و حتی رییس جمهور یک کشور هم گفت که برای پیشگیری از کرونا فلان ماده را تزریق کنید و مسائل عجیب و غریب اینچنینی؛ بنابراین باید فضای جامعه را به سمتی بریم که مردم از شواهد علمی درست استفاده نمایند و مسائل غیرمستند و اثبات نشده به عنوان واقعیت در ذهن مردم وارد نگردد.

منبع: فرارو
انتشار: 22 تیر 1399 بروزرسانی: 6 مهر 1399 گردآورنده: 3napix.ir شناسه مطلب: 1099

به "از فاز سخت کرونا در تهران تا علت کاهش فوت مبتلایان" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "از فاز سخت کرونا در تهران تا علت کاهش فوت مبتلایان"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید